توت : سفید، قرمز، ارغوانی

با شروع بهار سرو کله توت های رنگارنگ هم کم کم در سفره تغذیه ای ما مردم ایران زمین پیدا می شود. میوه های ترش و شیرینی که به قول دوستی مثل زندگی هستند. نمیدانم به خاطر آمدن بهار است که توت ها را دوست داریم یا اینکه توت ها هستند که آمدن بهار را برایمان رنگارنگ می کنند. از سفید سفید تا قرمز تیره .

توت سفید

درخت توت از چین به ایران آمد همراه ابریشمی که سالها فقط هنر چینی ها بود. در ایران که ماند به مدد آفتاب و هوای این سرزمین درخت میوه ای شد که تقریبا در بیشتر شهر های کشور رشد کرد. در سفر تاریخی اش از ایران به فرانسه رفت و حالا تقزیبا همه دنیا آن را می شناسند . بیشتر از همه ما به عنوان میوه شیرینی که شیرینی اش تلخی بیماری قند را معتدل می کند .

ترکیب مواد مغذی

اگرچه ترکیب مواد مغذی مختلف در گونه های مختلف توت با هم شباهت زیادی دارد اما با توجه به رنگدانه های آنها آنتی اکسیدان های متفاوتی را در آنها پیدا خواهیم کرد.

توت سفید مواد مغذی مختلفی دارد اما مهمترین آنها ویتامین A وc است . به علاوه حاوی مقادیری از مواد آلبومینوییدی و پکتین است که می توان از آنها برای تهیه شیره استفاده کرد. به دلیل محتوای کربوییدراتی ، توت از جمله میوه هایی است که می توان از آن سرکه تولید کرد.

توت فرنگی:

توت فرنگی به دلیل شناخته شدن در تمام دنیا از نظر ترکیب مواد غذایی و تاثیرات سلامت بخشی مورد بیشترین بررسیهای علمی در سطح جهان بوده است. توت فرنگی منبع خوبی از فیبر، ویتامین C، فولات، پتاسیم و آنتی اکسیدان ها ست که این مواد مغذی باعث می شوند توت فرنگی بعنوان یک جایگزین شیرین، باعث افزایش سلامت قلب و کاهش خطر ابتلا به انواع سرطان (دو بیماری مهم که که بیشترین میزان مرگ و میر را به خود اختصاص می دهند) شود. همچنین دارای املاح کلسیم، آهن و فسفر است و از مواد موثر مهم آن می توان تانن، موسیلاژ، قندهای مختلف، سالیسیلات ها و به خصوص اسیدهای میوه را نام برد.

.یک واحد توت فرنگی معادل 8 عدد است که 50 کالری انرژی دارد.. تحقیقات اخیر نشان داده است، دریافت روزانه یک واحد توت فرنگی باعث افزایش قابل توجهی در مقدار فولات خون شده و نیز فشار خون بالا را کاهش می دهد .

شاتوت‌

محققان انجمن تغذیه‌ی آمریکا شاه توت را در مقایسه با 40 نوع میوه ی تازه ی دیگر، به عنوان اولین میوه از نظر فعالیت آنتی اکسیدانی قرار داده‌اند که دارای فیتوکمیکال‌های قوی مثل آنتوسیانین است. آنتوسیانین رنگدانه‌ای است که رنگ سیاه شاه‌توت از آن ناشی می‌شود. شاه‌توت‌ها خواص مفیدی برای سلامتی دارند؛ از جمله جلوگیری از عفونت‌های دستگاه ادراری، سرطان، بیماری‌های وابسته به سن و حملات مغزی. شاه‌توت از ساخته شدن کلسترول بد (LDL) که منجر به بیماری‌ها و حملات قلبی می‌شود جلوگیری می‌کند. علاوه بر این شاه‌توت دارای ویتامین های A ، C و املاح روی ، پتاسیم، آهن، کلسیم و منیزیم است.

تمشک

شاید بریا شما جالب باشد که بدانید در طبقه بندی گونه های توت تمشک هم جای خود را دارد.تمشک غنی از آنتوسیانین‌های ضد سرطانی نظیر اسیدهای چرب غیراشباع الاژیک اسید، کوماریک اسید و فرولیک اسید است. تمشک حاوی کلسیم، ویتامین‌هایی نظیر A ، C ، E ، اسید فولیک و فیبر می‌باشد. فیبر تمشک، فیبری محلول به نام پکتین است که باعث کاهش میزان کلسترول می‌شود. طبق یافته‌های دانشمندان، تمشک در پیش‌گیری از سرطان مری و دیگر سرطان‌ها موثر است.

چه وقت باید توت خرید

انواع توت مانند به خصوص توت سفید فقط در مدت زمان کوتاهی در فصل بهار به صورت تازه قابل خریداری هستند معمولا این زمان بهترین زمان خرید آنهاست زیرا بهترین کیفیت را ، چه از نظر قوام بافتی و چه از نظر طعم و مواد مغذی دارند. کاهش کیفیت توت ها با گذشت زمان به دلایل مختلفی بستگی دارد.بیشترین مشکل فساد توت ها به دلیل شکنندگی بافت در هنگام برداشت و حمل آنها ست وارد شدن ضربه در هنگام برداشت و جابجایی محصول با ازاد شدن آنزیم های مختلف و مواد مغذی ، همچنین تخریب آنتی اکسیدانتها سرعت می گیرد. به علاوه با توجه به اینکه اقلامی از توت ها مثلا توت فرنگی روی خاک پرورش داده می شوند ممکن است دچار آلودگی شوندو با تخریب لایه های محافظ این آلودگی در تمام محصول گسترش پیدا کند.. همچنین نمی توان انواع توت را به غیر از روش غوطه وری در آب شستشو داد. به همین دلیل هنگام خرید توجه کنید که میزان توت های له شده در کل مقدار زیاد نباشد . توت سفید به دلیل جاری شدن و بالا بودن مقدار محتوای قندی در صورت نگهداری نادرست به سرعت ترش می شود.

باور غلطی بین عامه مردم وجود دارد که مانع از شستن توت سفید به خاطر از دست رفتن شیرینی و مواد مغذی آن است. با توجه به نحوه برداشت توت به خصوص توت سفید و امکان آلودگی های میکروبی قویا توصیه می کنیم که حتما توت را قبل از مصرف بشویید.برای تگهداری توت ها در کوتاه مدت یخچال گزینه مناسبی است. البته با این وسیله هم نمی توان بیشتر از 2 یا 3 روز توت را نگهداری کرد. بنابر این پیشنهاد می کنیم که مقداری از توت خریداری کنید که در یک یا دوعده خورده شود.

برای نگهداری توت ها در دراز مدت روش های مختلفی وجود دارد.خشک کردن معمولترین روش برای نگهداری طولانی مدت توت سفید است. اما در مورد توت فرنگی و شاتوت شما می توانید از فریزر برای اینکار استفاده کنید. سعی کنید بای فریز کردن از انواع با کیفیت خوب استفاده کنید.

تبدیل توت ها با انواع مربا و مارمالاد به دلیل محتوای پکتینی آنها که تاثیرات قوام بخش خوبی دارند ،از روش های قدیمی نگهداری توت هاست. البته به خاطر داشته باشیم که در مورد توت های شیرین مجموع کالری دریافتی به دلیل اضافه شدن شیرین کننده ها به خصوص شکراز این ماده غذایی بیشتر است و اگر کالری دریافتی خود را کنترل می کنید باید به این مسئله توجه داشته باشید.

چه وقت باید توت خورد

چنانچه گفته شد بهترین زمان مصرف توت ها فصل رویش آنها و بهترین صورت مصرف، خوردن توت تازه و خام است.توتها در هرم گروه های غذایی در قسمت میوه ها قرار دارند برای حفظ سلامت مصرف لااقل 2 تا 3 واحد میوه در روز توصیه شده است.بهترین زمان مصرف میوه ها هنگام میان وعده هاست.میان وعده ها که معمولا در فاصله وعده های اصلی مصرف می شوند نقش مهمی در برقراری تعادل غذایی دارند. اما در فرهنگ ما پس از صرف غذا هم میوه مصرف می شود.چنانچه مقادیر مصرف و تنوع آن رعایت شود مشکلی در این مورد به وجود نمی آید.

میوه ای برای میوه خور کردن کودکان

توتها چه از نظر شکل ظاهری جذاب و چه از نظر تناسب اندازه و مواد مغذی موجود در آنها برای تمرین دادن کودکان به مصرف میوه بسیار مناسبند.رنگهای جذب و شکل خاص توت ها باعث تحریک تخیل فانتزی کودکان می شود و از این طریق آنها را با مصرف میوه آشتی می دهد.به علاوه طعم متنوع توت ها از شیرین تا ترش جذابیت ویژه ای برای کودکان دارد. البته به خاطر داشته باشیم که قبل از یک سالگی به دلیل امکان ابتلا به آلرژی های غذایی نمی توان از این میوه ها به خصوص توت فرنگی استفاده کرد . به علاوه مواظب آلودگی های میکروبی و سموم آفت کش این میوه ها به خصوص در مورد توت فرنگی باشیم.

نویسنده:  زیبا کاوه یی